Türkiye'de kamu kurumlarında görev yapan 4D statüsündeki sürekli işçilerin—eski taşeron çalışanların—uzun süredir gündemde olan kadro ve hak taleplerinde yeni bir gelişme yaşanıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, kapsam dışı kalan grupların da dahil edilmesi için hazırlanan düzenlemeyi yeniden gündemine aldı.
2018'de çıkarılan düzenleme ile yaklaşık 1 milyon taşeron işçi kadroya alınmış, ancak bu düzenlemeden yararlanamayan belirli gruplar kapsam dışında kalmıştı. Aradan geçen yıllarda hem kapsam dışı işçilerin hem de 4D'lilerin hak talepleri artarken, hükümetin üzerinde çalıştığı yeni paket merakla bekleniyor.
Çalışmaların odağında, 2018'deki kararnamede oluşan boşluk nedeniyle kadroya geçemeyen işçi grupları bulunuyor. Bunlar arasında:
TCDD, PTT, ÇAYKUR, BOTAŞ, Türk Telekom, THY gibi Kamu İktisadi Teşebbüslerinde taşeron olarak çalışan fakat kadroya geçemeyen binlerce işçi, düzenlemenin en güçlü adayları arasında.
Bazı il özel idarelerinde görev yapan ve 2018'deki mevzuat nedeniyle kapsam dışı bırakılan çalışanların yeni pakette yer alması bekleniyor.
Güvenlik görevlileri, yemekhane personeli, temizlik çalışanları ve bazı idari birimlerde görev yapan ancak o dönem kadroya dahil edilmeyen taşeronlar için de düzenleme masada.
2018'de kadroya geçen işçiler, memurların sahip olduğu birçok haktan yararlanamadıkları için uzun süredir iyileştirme talep ediyordu. Yeni düzenlemede aşağıdaki hakların ön plana çıkacağı değerlendiriliyor:
Eğitim durumuna ve hizmet süresine göre sınavlara girme, unvan değişikliği yapabilme hakkı verilmesi bekleniyor.
4D işçilerinin en önemli beklentilerinden biri olan kurum içi ve kurumlar arası nakil hakkının nihayet tanınabileceği ifade ediliyor.
Yemek yardımı, yol desteği, sosyal haklar ve ek ödemelerin tam kadrolu işçilerle eşitleneceği belirtiliyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, teknik çalışmalarını sürdürürken daha önce yapılan açıklamalarda "çalışanlar arasında ayrım yapılmayacağı" mesajı defalarca vurgulandı.
Düzenlemenin Meclis'e iki farklı şekilde sunulabileceği ifade ediliyor:
Bağımsız bir kanun teklifi olarak,
2026 bütçe görüşmelerinin ardından geniş bir paket içinde.
Yasanın kapsamı ve hakların genişliği, düzenlemenin bütçeye getireceği mali yük hesaplanarak netleştirilecek.
Hem 2018'de kadroya geçen 4D'li işçiler hem de o dönem kapsam dışı kalan taşeronlar için yeni dönem umut verici görünüyor. Bakanlığın çalışmasını tamamlamasının ardından gözler Meclis'e çevrilecek.
Düzenlemenin hayata geçmesi halinde, kamu işçilerinin büyük bölümü için hem statü hem de özlük haklarında önemli bir dönüşüm yaşanacak.