Son yıllarda suç gelirlerinin aklanmasında kullanılan yöntemlerden biri olan "IBAN kiralama", farkında olmadan binlerce kişiyi ciddi cezai yaptırımlarla karşı karşıya bırakıyor. Hukukçular, banka hesabı ve IBAN bilgilerini üçüncü kişilerle paylaşmanın, 10 yıla kadar hapis cezası ve yüksek para cezalarıyla sonuçlanabileceği uyarısında bulunuyor.
Uzman değerlendirmelerine göre; yasa dışı bahis, uyuşturucu ticareti ve kaçakçılık gibi suçlardan elde edilen paralar, çoğu zaman başkalarına ait banka hesapları üzerinden sisteme sokuluyor. Hesabını başkasına kullandıran kişiler, doğrudan suçu işlememiş olsalar bile suç gelirlerinin aklanmasına iştirak iddiasıyla ağır ceza mahkemelerinde yargılanabiliyor.
Hukuk çevreleri, IBAN'ını kullandıran kişilerin önemli bir bölümünün bu eylemin suç olduğunu bilmeden hareket ettiğini; ancak mevzuatta "bilmemek" halinin cezasızlık nedeni sayılmadığını vurguluyor. Para hesaba geçtiği anda, kişi artık hukuki sorumluluk altına giriyor.
Son dönemde kamuoyuna yansıyan örneklerden birinde, Adana'da yaşayan 23 yaşındaki bir üniversite öğrencisi, "yardım" düşüncesiyle IBAN'ını arkadaşına kullandırdı. Yargılama sonucunda Burdur 1. Ağır Ceza Mahkemesi, sanık hakkında 4 yıl 5 ay hapis ve 149 bin 690 TL idari para cezası uygulanmasına karar verdi. Karar, benzer dosyalar için emsal niteliği taşıyor.
Hukukçu Gizem Gonce, IBAN kiralamanın sonuçlarının son derece ağır olduğuna dikkat çekerek şu uyarılarda bulundu:
"Bu eylemin suç olduğunu bilmemek mazeret sayılmaz. Kişi, farkında olmadan bir suç örgütünün para trafiği içine girebilir. Üst sınırı 10 yıla kadar hapis ve ciddi para cezaları söz konusudur."
Gonce ayrıca; özellikle öğrenciler, işsizler ve ek gelir arayışındaki kişilerin "risk yok", "sadece para girip çıkacak" gibi ifadelerle kandırıldığını belirterek, kaynağı bilinmeyen bir para hesaba yattığında derhal bankayla iletişime geçilip iade sürecinin başlatılması gerektiğini vurguladı.
Yetkililer ve hukukçular, banka hesabı ve IBAN bilgilerinin hiçbir koşulda üçüncü kişilerle paylaşılmaması gerektiğinin altını çiziyor. Kolay kazanç vaadiyle yapılan tekliflerin büyük bölümünün organize suç ağlarıyla bağlantılı olduğuna dikkat çekilirken, şüpheli durumlarda vakit kaybetmeden bankalar ve ilgili kurumlarla iletişime geçilmesi çağrısı yapılıyor.
Unutmayın: Bir IBAN paylaşımı, geri dönüşü zor hukuki sonuçlara yol açabilir.