SEYYİDLİĞE DUYULAN HÜRMET: BİLVANİSİ GELENEĞİNDEN DİKKAT ÇEKEN BİR HATIRA
Seyyidliğin kıymeti en çok yine seyitler tarafından biliniyor
Siirt ve çevresinde köklü bir geçmişe sahip olan seyyidlik müessesesi, yalnızca bir soy bağı değil; aynı zamanda derin bir edep, mahviyet ve sorumluluk anlayışıyla yaşatılmaya devam ediyor.
Özellikle Bilvanis bölgesinde yaşayan seyyidlerin sergilediği tavır ve davranışlar, bu manevi mirasın nasıl korunup aktarıldığını gözler önüne seriyor.
Bu kapsamda aktarılan dikkat çekici bir hatıra, seyyidliğin sadece sözde değil, fiiliyatta da nasıl bir hürmet ve hassasiyetle yaşandığını ortaya koyuyor.
"Seyyidliğin kıymetini en iyi yine kendileri bilir"
Aktarılan ifadelerde, bir seyyidin kendi oğluna dahi seyyidliği sebebiyle hürmet gösterdiğine bizzat şahit olunduğu belirtiliyor.
Bu durum, seyyidliğin sadece dışarıdan beklenen bir saygı değil, aynı zamanda kendi içlerinde de büyük bir hassasiyetle korunduğunu ortaya koyuyor.
Ancak dikkat çeken en önemli nokta ise, seyyidlerin bu fazileti öne çıkarmaktan özellikle kaçınmaları. Mahviyet sahibi olan seyyidler, sahip oldukları bu manevi değeri dillendirmekten haya ediyor ve daha çok yaşayarak örnek olmayı tercih ediyor.
Camide yaşanan olay: "Seyyidler arkada, başkaları önde olur mu?"
Gavs-ı Kasrevî Hazretleri'nin akrabalarından olan Bilvanisli bir seyyidin aktardığı hatıra ise dikkat çekici bir örnek sunuyor.
Henüz çocuk yaşlarda, bir hizmet vesilesiyle Molla Ali (Arınç)'ın bulunduğu köye giden iki seyyid, camiye girdiklerinde en arka safta yer bulabiliyor.
Ancak namaz başlamadan önce Molla Ali durumu fark ederek cemaati şu sözlerle uyarıyor:
"Arkada iki tane seyyid var, hem de Gavs'ın akrabasıdırlar. Onları en son safa bırakmış, siz önde namaz kılıyorsunuz. Siz önde, seyyidler arkada olur mu?"
Bu uyarının ardından seyyidler ön safa alınırken, Molla Ali'nin kendisinin seyyid olmamasına rağmen gösterdiği bu hassasiyet dikkat çekiyor.
Hürmet sadece camiyle sınırlı kalmadı
Olay bununla da sınırlı kalmıyor. Namazın ardından Molla Ali'nin, misafirlerini köyün dışına kadar uğurladığı ve yaklaşık 1-2 kilometre boyunca onlara eşlik ettiği ifade ediliyor.
Bu davranış, seyyidlere duyulan saygının sadece sözle değil, fiili olarak da nasıl yaşatıldığını gözler önüne seriyor.
Seyyide hürmetin temelinde ne var?
Bu tür örnekler, seyyidlere gösterilen hürmetin kişisel özelliklerden ziyade, Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v) ile olan nesebi bağdan kaynaklandığını ortaya koyuyor.
Bu anlayışa göre, seyyidlere gösterilen saygı; aslında Ehl-i Beyt'e duyulan sevgi ve bağlılığın bir tezahürü olarak kabul ediliyor.
Tasavvufta en büyük sermaye: Hürmet
Tasavvuf geleneğinde hürmet, en temel değerlerden biri olarak kabul ediliyor.
Büyüklerin ifadesiyle:
Kazanan, hürmeti nispetinde kazanır
Kaybeden ise hürmetsizliği sebebiyle kaybeder
Bu anlayışa göre, manevi yolda ilerleyememenin en büyük sebeplerinden biri de hürmet eksikliği olarak görülüyor.
Toplumsal bir ders niteliğinde
Bilvanis bölgesinden aktarılan bu hatıra, sadece bir anı olmanın ötesinde; günümüz toplumuna da önemli bir mesaj veriyor.
Saygı, edep ve köklü değerlere bağlılığın giderek zayıfladığı bir dönemde, bu tür örnekler geçmişten günümüze uzanan bir ahlak ve irfan mirasını hatırlatıyor.