Siirt'in Baykan ilçesine bağlı Ziyaret Beldesi'nde bulunan Veysel Karani Türbesi, Anadolu'nun en önemli inanç merkezlerinden biri olarak her yıl yüz binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor.
İlçe merkezine yaklaşık 8 kilometre mesafede yer alan bu kutsal makam, yalnızca bir türbe değil; asırlardır gönüllerde yaşayan büyük bir manevi mirasın simgesi.
Gazeteci gözüyle bakıldığında, Veysel Karani Hazretleri'nin türbesi Baykan'ın kimliğini belirleyen en önemli unsurların başında geliyor.
Türbenin varlığı, ilçeyi sıradan bir yerleşim yeri olmaktan çıkarıp ulusal ölçekte bir inanç ve ziyaret merkezi haline getiriyor.
Veysel Karani (Üveys bin Amir el-Karenî), Yemen'in Karen Köyü'nde 6. yüzyılın ortalarında dünyaya geldiği rivayet edilen büyük bir velidir.
Babası Amir'dir. Henüz küçük yaşta babasını kaybetmiş, hayatını hasta ve âmâ olan annesine adayan bir evlat olarak büyümüştür.
Onun hayatındaki en dikkat çekici yön, Peygamber Efendimiz Muhammed'e duyduğu derin muhabbet ve teslimiyettir.
Resulullah'ı dünya gözüyle görememiş olmasına rağmen, gönül bağıyla İslam tarihinde müstesna bir yere sahip olmuştur.
Annesine olan bağlılığı nedeniyle Medine'ye gidip kalamamış, annesine verdiği söz gereği Peygamberimizi göremeden Yemen'e dönmüştür.
Bu olay, İslam kültüründe anne hakkının ve fedakârlığın en güçlü örneklerinden biri olarak kabul edilir.
İslam kaynaklarında, Peygamber Efendimizin onun hakkında övgü dolu ifadeler kullandığı aktarılır.
"Bana Yemen tarafından rahmani kokular geliyor.
" buyruğu, Veysel Karani Hazretleri'nin manevi derecesine işaret eden rivayetler arasında yer alır.
Resulullah'ın vefatından sonra hırka-i şerifin kendisine ulaştırıldığına dair rivayetler, onun İslam tarihinde ne kadar özel bir yere sahip olduğunu göstermektedir.
Sıffin Savaşı sırasında Hz. Ali'nin safında yer aldığı ve Hicri 37 (Miladi 657) yılında Fırat Nehri kenarında şehit olduğu rivayet edilir.
Defni konusunda farklı anlatımlar bulunmakla birlikte; Yemen, Şam ve Anadolu'da çeşitli makamlarının bulunması, onun İslam coğrafyasındaki güçlü manevi etkisini ortaya koymaktadır.
Baykan'daki makam da bu önemli ziyaret noktalarından biri olarak kabul edilmektedir.
Veysel Karani Külliyesi'nin temelleri Selçuklular döneminde atılmış, türbe ilk inşa edilen yapı olmuştur.
1967 yılında onarım görmüş; 1974'ten itibaren Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün girişimleriyle kapsamlı düzenlemeler yapılmıştır.
1982'de avlu düzenlenmiş, 1983'te kesimhane binaları eklenmiş; ilerleyen yıllarda otel ve konukevi hizmete alınmıştır.
Bugün külliye; cami, türbe, avlu, konaklama alanları ve sosyal donatılarıyla büyük bir ziyaret kompleksine dönüşmüş durumdadır.
Veysel Karani Türbesi;
Kandil gecelerinde,
Ramazan ayında,
Özel dini gün ve gecelerde
yoğun ziyaretçi akınına uğruyor.
Bu hareketlilik;
Baykan'ın ekonomik canlılığını artırıyor,
Siirt'in inanç turizmi kimliğini güçlendiriyor,
Bölge esnafına önemli katkı sağlıyor.
Yıllık ziyaretçi sayısının yüz binleri aşması, türbenin yalnızca bölgesel değil, ulusal ölçekte bir çekim merkezi olduğunu gösteriyor.
Veysel Karani Hazretleri'nin temsil ettiği değerler;
Anneye hürmet
Tevazu
Sabır
Samimiyet
Allah ve Peygamber sevgisi
gibi evrensel insani mesajlar içeriyor.
Bu yönüyle Baykan'daki türbe, yalnızca bir ziyaret yeri değil; geçmişten bugüne uzanan bir ahlak ve gönül medeniyetinin canlı temsilcisi olarak varlığını sürdürüyor.
Siirt'in manevi haritasında en güçlü noktalardan biri olan Veysel Karani Türbesi, Baykan ilçesini Anadolu'nun önemli inanç merkezleri arasına taşımaktadır.
Asırlardır süregelen ziyaret geleneği, bu toprakların gönül dünyasındaki yerini her geçen gün daha da sağlamlaştırmaktadır.
Gazeteci gözüyle bakıldığında; Veysel Karani Hazretleri yalnızca bir tarih şahsiyeti değil, Siirt'in manevi kimliğini ayakta tutan en büyük değerlerden biridir.
Baykan'da atılan her adımda, o derin manevi mirasın izlerini görmek mümkündür.