Türkiye’de bozuk para üretim politikalarında önemli bir değişiklik hayata geçirildi. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, artan üretim maliyetlerinin nominal değeri aşması nedeniyle 1 kuruş ve 5 kuruşluk madeni paraların basımını 2026 yılı başı itibarıyla tamamen durdurdu.

Bu karar, hem kamu maliyesi hem de günlük ticari hayat açısından yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.

Üretim Maliyeti, Paranın Değerini Geçti

Son yıllarda küresel ölçekte artan metal fiyatları, enerji giderleri ve üretim maliyetlerindeki yükseliş; düşük nominal değerli madeni paraların basımını ekonomik olmaktan çıkardı.

1 kuruş ve 5 kuruşluk madeni paraların üretim maliyetinin, üzerlerinde yazılı değerin üzerine çıkması, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından yeniden değerlendirme yapılmasını zorunlu kıldı.

Yetkililer, kararın temelinde “maliyet-etkinlik dengesi”nin korunmasının bulunduğunu vurguladı.

Ocak 2026 Basım Verileri Açıklandı

Darphane’nin 2026 yılı Ocak ayına ilişkin üretim verileri, yeni dönemin işaretlerini net şekilde ortaya koydu:

50 kuruşluk madeni para: 2 milyon 70 bin adet

10 kuruşluk madeni para: 180 bin adet

5 TL (Cumhuriyetin 100. yılı anısına): 10 milyon adet

Özellikle 5 TL’lik madeni paraların yüksek adetli üretimi, daha yüksek nominal değerli paraların basımına ağırlık verileceğinin göstergesi olarak yorumlandı.

Piyasadaki 1 ve 5 Kuruşlar Geçerliliğini Koruyacak

Basımın durdurulması, bu paraların tedavülden kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Hâlihazırda dolaşımda bulunan 1 ve 5 kuruşluk madeni paralar geçerliliğini sürdürecek.

Ancak yeni üretim yapılmayacağı için zamanla piyasadaki miktarlarının doğal şekilde azalması bekleniyor.

Günlük Hayatta Ne Değişecek?

Ekonomistler, kararın özellikle nakit alışverişlerde küsuratlı fiyatlandırmaları etkileyebileceğini belirtiyor.

Fiyatların 5 ve 10 kuruş basamaklarına daha fazla yuvarlanması,

Nakit ödemelerde para üstü düzenlemelerinde değişiklikler yaşanması,

Küçük nominal değerli paraların zamanla günlük hayattan çekilmesi

gibi gelişmeler gündeme gelebilir.

Bununla birlikte, dijital ve temassız ödeme sistemlerinin yaygınlaşması, bu etkinin sınırlı kalabileceğini gösteriyor. Türkiye’de kartlı ödeme alışkanlığının artması, düşük değerli bozuk paralara olan ihtiyacı zaten önemli ölçüde azaltmıştı.

Para Politikalarında Yeni Dönem

Uzmanlara göre bu adım, Türkiye’de madeni para kompozisyonunun ekonomik gerçekliklere göre yeniden şekillendiğini gösteriyor.

Yüksek maliyetli düşük nominal değerli paralar yerine, üretim açısından daha verimli ve piyasada daha aktif kullanılan madeni paralara yönelim söz konusu.

Ekonomideki gelişmeler ve enflasyon oranlarına bağlı olarak ilerleyen süreçte madeni para yapısında yeni düzenlemelerin gündeme gelmesi de ihtimal dahilinde değerlendiriliyor.

Türkiye’de bir dönemin sembolü olan 1 ve 5 kuruşluk madeni paralar artık basılmayacak. Ancak bu küçük değerli paralar, uzun yıllar boyunca alışverişlerin ve fiyat etiketlerinin sessiz tanığı olarak hafızalardaki yerini koruyacak.