Hz. Osman’ın Kılıcı, Kayı Damgası ve Osmanlı’ya Uzanan Sır: Tarihi Bir İddia Gündemde

Osmanlı tarihine ve İslam dünyasının mukaddes emanetlerine ilişkin dikkat çekici bir iddia yeniden gündeme taşındı. 

İstanbul’daki Topkapı Sarayı Mukaddes Emanetler Dairesi’nde sergilenen ve Hazreti Osman’a nispet edilen kılıç hakkında öne sürülen görüşler, tarih meraklıları arasında tartışma başlattı.

Kılıç Mısır Seferi ile mi Geldi?

Bilindiği üzere Mukaddes Emanetler’in büyük bölümü, Yavuz Sultan Selim’in 1517’deki Mısır Seferi sonrasında İstanbul’a getirilmişti.

 Ancak bazı araştırmacılar, Hazreti Osman’a ait olduğu belirtilen kılıcın bu emanetler arasında yer almadığını; çok daha önce Osmanlı topraklarına ulaştığını iddia ediyor.

Bu görüşe göre söz konusu kılıç, Hazreti Osman’dan itibaren tasavvuf silsilesi yoluyla Anadolu’ya taşındı ve nihayetinde Osmanlı’nın kuruluş sürecinde Osman Bey’e ulaştırıldı.

Kayı Boyu Damgası İddiası

En dikkat çekici iddia ise kılıcın üzerinde Kayı Boyu’na ait damganın bulunduğu yönünde.
Osmanlı hanedanının mensup olduğu Kayı Boyu’nun sembolü olduğu ileri sürülen işaretin, kılıç üzerinde çıplak gözle görülebildiği öne sürülüyor. 

Eğer bu iddia doğruysa, şu soru gündeme geliyor:
“Şayet kılıç Mısır Seferi ile İstanbul’a geldiyse, üzerinde Kayı Boyu damgası nasıl bulunmaktadır?”
Ancak bu konu, akademik tarih çevrelerinde kesinleşmiş bir bilgi olarak kabul edilmemekte; söz konusu işaretin yorumlanması tartışmalı görülmektedir.

Süreyciler ve İlk Müslüman Türkler Tezi

Bazı araştırmacılar, Mekke’de yaşayan ve Kâbe kayyımlığını üstlenen “Süreyc” adlı kabilenin Türk kökenli olduğunu iddia ediyor. Bu görüşe göre:
Süreyciler, demircilikte ve kılıç yapımında ün kazanmıştı.
Hazreti Osman’a hediye edilen kılıç da bu kabileden bir usta tarafından yapılmıştı.
Kılıç ustasının adının Ubeydullah olduğu öne sürülmektedir.
Kılıç üzerindeki damga, ustanın Kayı Boyu’na mensubiyetini gösteren bir imza niteliği taşımaktadır.
Ancak bu tezler, klasik İslam tarihi ve ana akım Osmanlı tarih yazımı içinde genel kabul görmüş bilgiler arasında yer almamaktadır.

Osman Bey’in İsmi Tartışması

Şeyh Edebali ile Osman Bey arasındaki ilişki tarih kaynaklarında yer almaktadır. Osmanlı’nın kuruluş sürecinde Şeyh Edebali’nin etkisi ve meşhur rüya rivayeti bilinmektedir.

Ancak Osman Bey’in gerçek adının “Orhun” ya da “Ataman” olduğu ve “Osman” isminin sonradan verildiği yönündeki iddialar, tarihçiler arasında netlik kazanmış değildir. Osmanlı kronikleri ve erken dönem kaynaklarda ismi “Osman” olarak geçmektedir.

Tasavvuf Silsilesi Yoluyla Anadolu’ya

İddialara göre kılıç şu isimler üzerinden nakledilmiştir:
Hazreti Osman
Osman bin Talha
Tasavvuf büyükleri
Ahmed Yesevi
Şeyh Edebali
Osman Bey
Bu anlatı daha çok tasavvufi menkıbe geleneğine dayanmaktadır. 

Akademik tarih yazımında bu silsilenin maddi belgeyle kanıtlandığına dair kesin veriler bulunmamaktadır.
Tarih ile Menkıbe Arasında
Uzmanlar, bu tür anlatıların:
Osmanlı’nın meşruiyetini İslam büyüklerine dayandırma geleneğinin bir parçası olabileceğini,
Tasavvuf kültüründe sembolik aktarımın önemli yer tuttuğunu,
Maddi tarih ile sözlü/menkıbevi tarih arasında ayrım yapılması gerektiğini
belirtiyor.
Sonuç: Kesin Bilgi mi, Tarihi Rivayet mi?
Hz. Osman’a nispet edilen kılıç üzerindeki damga iddiası, Süreyciler’in Türk kökenli olduğu tezi ve Osman Bey’in isminin değiştirilmiş olduğu görüşü; akademik çevrelerde tartışmalı konular arasında yer alıyor.

Bugün için bilinen kesin bilgi şudur:
Mukaddes Emanetler, büyük ölçüde Yavuz Sultan Selim döneminde İstanbul’a getirilmiştir.
Topkapı Sarayı’nda sergilenen kılıç, Hazreti Osman’a nispet edilmektedir.
Kayı Boyu damgası ve Osmanlı’ya doğrudan silsile yoluyla intikal ettiği iddiası tarih literatüründe kesinleşmiş değildir.

Tarih, yalnızca belgelerle değil; rivayetlerle, kültürel hafızayla ve inanç dünyasıyla da şekillenir. 

Ancak akademik bakış açısıyla, iddialar ile kanıtlanmış bilgiler arasındaki çizginin net biçimde korunması önem taşımaktadır.