Son yıllarda ödemelerde en çok tercih edilen yöntemlerden biri haline gelen IBAN ile para transferi, beraberinde hukuki ve mali riskleri de gündeme taşıdı. Uzmanlar, özellikle açıklama kısmı boş bırakılarak yapılan işlemlerin ileride ciddi sorunlara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Kredi kartı komisyonundan kaçınmak ya da belge düzenlememek amacıyla bazı ödemelerin IBAN üzerinden yapılmasının, hem gönderici hem de alıcı açısından çeşitli sorumluluklar doğurabileceği ifade ediliyor.

“IBAN Transferi Hukuki Sonuç Doğurur”

TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, IBAN yoluyla para göndermenin hukuken “sebebe dayalı” bir işlem olduğunu belirtiyor.

Transfer sırasında açıklama bölümüne işlemin nedeninin yazılmasının, ileride yaşanabilecek uyuşmazlıklarda önemli bir delil niteliği taşıyabileceği vurgulanıyor.

Örneğin;

“Araç tamir bedeli”

“Kira ödemesi”

“Kapora”

“Özel ders ücreti”

“Borç iadesi”

gibi net ifadelerin, taraflar arasında çıkabilecek anlaşmazlıklarda belirleyici olabileceği ifade ediliyor.

MASAK İncelemesi Gündeme Gelebilir

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) mevzuatı kapsamında bankalar, şüpheli işlem bildirimi yapabiliyor.

Uzmanlara göre, para gönderilen hesabın suç gelirleri kapsamında izleniyor olması durumunda, gönderici kişi de inceleme sürecine dahil edilebiliyor. Özellikle:

Kaynağı belirsiz yüksek tutarlı işlemler

Süreklilik arz eden transferler

Ticari faaliyete benzeyen düzenli para girişleri

denetim mekanizmalarının dikkatini çekebiliyor.

İşletmelerde Kayıtlı IBAN Kullanılmalı

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak ise, mal veya hizmet alımında şahsi IBAN yerine işletmeye kayıtlı banka hesabının tercih edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Ayrıca ödeme yapılırken açıklama bölümüne alınan hizmetin kısa ve net şekilde yazılması gerektiği vurgulanıyor.

Aksi halde:

Vergi incelemesi

Kayıt dışı kazanç değerlendirmesi

Cezalı vergilendirme

Hesaplara geçici bloke

gibi sonuçlarla karşılaşılabileceği ifade ediliyor.

Yüksek Tutar ve Düzenli Transferlere Dikkat

Uzmanlar, ticari faaliyet niteliği taşımayan bireysel borç ve alacak ödemeleri dışında, düzenli ve yüksek tutarlı transferlerin vergi denetimlerinde ticari kazanç olarak değerlendirilebileceğine dikkat çekiyor.

Kaynağı açıklanamayan yüksek tutarlı işlemler, suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı şüphesiyle adli sürece dönüşebiliyor.

Mağdur Olmamak İçin Ne Yapılmalı?

Vatandaşların olası risklerden korunması için şu noktalara dikkat etmesi öneriliyor:

 Açıklama bölümünü mutlaka doldurun.
 İşletmenin unvanı ile IBAN eşleşmesini kontrol edin.
 Teyitsiz ve şüpheli hesaplara para göndermeyin.
 Mal veya hizmet karşılığında mutlaka fatura ya da belge talep edin.
 Yüksek tutarlı işlemlerde sözleşme veya yazılı kayıt oluşturun.

Son dönemde vergi düzenlemeleriyle birlikte belge düzenlemeyenler ve belge almayanlara yönelik özel usulsüzlük cezalarının artırıldığı hatırlatılıyor. IBAN ile yapılan açıklamasız ve belgesiz işlemler, hem gönderici hem alıcı açısından ciddi mali ve hukuki yükümlülükler doğurabiliyor.

Uzmanlar, dijital bankacılık kolaylık sağlasa da bilinçli hareket edilmesinin büyük önem taşıdığını belirtiyor.