MARDİN’İN MANEVÎ SULTANI: “SULTAN ŞEYHMUS”

Bölge Halkına İsmini Veren Büyük Âlim ve Gönül Eri
Mardin’in kadim tasavvuf geleneğinde asırlardır adı hürmetle anılan büyük velîlerden biri de halk arasında “Sultan Şeyhmus” olarak bilinen Şeyh Musa Ez-Zûlî’dir.

 Gerçek ismi Mûsâ bin Mâhîn ez-Zûhî olan bu mübarek zat, hem ilmî derinliği hem de manevî kişiliğiyle bölgenin ruh dünyasında silinmez izler bırakmıştır.

12. Asrın Işığı: Sultan Şeyhmus Kimdir?
Kaynaklarda 1077 yılında Mardin’de doğduğu, 1164 yılında yine Mardin’de vefat ettiği rivayet edilen Sultan Şeyhmus’un hayatı, tasavvuf tarihinin önemli isimleriyle iç içedir. 

En dikkat çeken yönlerinden biri, büyük mutasavvıf Abdülkadir Geylani’nin talebelerinden olmasıdır.
Menâkıb kitaplarında anlatıldığına göre, Abdülkadir Geylânî Hazretleri onun için:
“Ey Bağdat halkı! Yakında öyle bir güneş doğacak ki, benzerini görmediniz.”

buyurarak, Mûsâ bin Mâhîn’i işaret etmiştir.

 Hocasının huzuruna çıktığında büyük bir hürmetle karşılandığı, sohbet meclislerinde heybeti ve ilmiyle dikkat çektiği rivayet edilir.

Türbesi Nerede?
Sultan Şeyhmus Türbesi**, Mardin-Diyarbakır Karayolu’nun yaklaşık 20. kilometresinde, Sultan Köyü mevkiinde yer alıyor. 

Yüce Köyü Yolu üzerinde bulunan türbe, sadece Mardinlilerin değil Türkiye’nin dört bir yanından gelen ziyaretçilerin uğrak noktasıdır.

Özellikle Ramazan ayında ziyaretçi yoğunluğu artıyor. Dualar ediliyor, dilekler tutuluyor, Kur’an-ı Kerim okunuyor.

Şifa Arayanların Uğrak Yeri
Bölge halkı arasında Sultan Şeyhmus Türbesi, “şifa kapısı” olarak anılıyor. 

Akıl rahatsızlığı yaşayanların, sıkıntı ve musibet içindeki insanların buraya gelerek dua ettiği biliniyor.

 Türbe çevresinde bulunan özel odalarda kalan bazı hastaların iyileştiğine dair anlatılar, halk arasında yaygın şekilde dile getiriliyor.

Sultan Şeyhmus’un Kerametleri
🔥 “Asâyı Ateşe Atın” Kerameti
Rivayete göre Mardin’de büyük bir yangın çıkar. Alevler kontrol altına alınamaz. 

Çaresiz kalan halk Sultan Şeyhmus’a başvurur. O da asasını vererek:
“Bunu yangının en alevli yerine atın.”
der.

 Asâ alevlerin ortasına atılır ve kısa süre sonra yangın söner. 

Üstelik asâ yanmaz, zarar görmez. Bunun üzerine:
“Allah bize elimizin değdiği şeyi ateşin yakmayacağını ilham etti.”
buyurduğu nakledilir.

💧 “Kırk Çeşme” Mucizesi
Bir başka rivayete göre Abdülkadir Geylânî Hazretleri Mardin’e geldiğinde abdest için su bulunamaz. 

Sultan Şeyhmus asasını yere vurur ve yerden kırk çeşme fışkırır. 

Bu olay “Kırk Çeşme Mucizesi” olarak halk hafızasında yer etmiştir.

Şeyhmus İsmi Neden Bu Kadar Yaygın?

Mardin ve çevresinde “Sultan” ve “Şeyhmus” isimlerinin yaygın olmasının sebebi doğrudan bu büyük velîye duyulan sevgidir. 

Özellikle çocuk sahibi olmak isteyen ailelerin türbeyi ziyaret edip dua etmeleri, ardından doğan çocuklarına Sultan veya Şeyhmus adını vermeleri, bu manevî bağın göstergesidir.

Ramazan’da Anlamlı Ziyaret
Mübarek Ramazan ayında Yetiş Spor Kulübü’nde karate çalışmalarına devam eden sevilen isim İsmail Bulut, Sultan Şeyhmus Türbesi’ni ziyaret ederek dua etti. 

Manevî atmosferin hâkim olduğu ziyarette, bölgenin tarihî ve tasavvufî mirasına dikkat çekildi.

Bir Şehrin Manevî Kimliği
Sultan Şeyhmus sadece bir türbe değil; Mardin’in kimliğinin, inancının ve kültürel hafızasının önemli bir parçasıdır. 

Asırlardır anlatılan menkıbeler, edilen dualar ve yaşatılan gelenekler, onun halk nezdindeki yerini canlı tutmaktadır.

Bugün de Mardin-Diyarbakır yolu üzerinde yükselen türbe, hem tarihî hem de manevî bir merkez olarak ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor.

Mardin’in kadim taşları arasında yankılanan bir isim var:
Sultan Şeyhmus…