Menzil’in Mütevazı Âlimi: Molla İbrahim Toprak’ın İlim ve İrşad Dolu Ömrü

Batman’ın kadim ilçesi Hasankeyf’te 1933 yılında dünyaya gelen Molla İbrahim Toprak, ömrünü ilme, irşada ve talebe yetiştirmeye adamış müstesna şahsiyetlerden biri olarak hafızalarda yer edindi.

 Neseben Abdullah İbn Ömer soyuna mensup olan ve bu yönüyle “Ömerî” nisbesiyle anılan Toprak, hem medrese geleneğinin hem de tasavvuf terbiyesinin önemli temsilcilerinden biri oldu.

İlimle Yoğrulan Bir Çocukluk

Babası Molla Muhammed Eskifî, annesi ise bölgenin fıkıh bilgisiyle tanınan Havle Hanım’dı. İlk derslerini annesinden alması, onun ilmî şahsiyetinin temelini oluşturdu. 

Ardından amcası Molla Ömer Eskifî’den medrese tahsiline devam etti. Fahreddin Arnasî, Cüneyd Zokaydî ve kısa süreliğine Osman Bileyderî gibi dönemin önemli âlimlerinden istifade etti.

Henüz 18-19 yaşlarındayken 1951 yılında Molla Şerif Fersafî’den icazet alması, onun ilmî olgunluğunu genç yaşta tamamladığını gösteriyordu.

Tasavvuf Yolculuğu ve Menzil Yılları

1960’lı yıllarda Abdurrahman-ı Tâhî’nin torunu Şeyh Mâşuk’a intisap ederek tasavvuf yoluna adım attı.

 Şeyhinin 1975’teki vefatına kadar bağlılığını sürdürdü. Daha sonra kısa süreliğine Muhammed Şerif Arabkendî’ye intisap etti.

Tasavvuf yolculuğunun en belirgin dönemi ise Menzil’de başladı. Abdülbâkî el-Hüseynî’ye bağlanan Toprak, 1996 yılında halifelik aldı. Menzil’de 12 yıl boyunca ders verdi; 

toplamda ise yaklaşık 55 yıl kesintisiz tedris faaliyetinde bulundu.

Abdülbâkî el-Hüseynî’nin onun için söylediği, “Çok salih biriydi, bu civarda böylesi bir âlim görmedik” sözleri, ilim ve takvasına duyulan hürmetin en açık ifadesiydi.

Talebe Yetiştiren Bir Müderris

Hayatı boyunca birçok talebe yetiştiren Molla İbrahim Toprak’ın öğrencileri arasında Muhammed Sâkî, Muhammed Fettah, Molla Mehmet Halil ve Molla Hayreddin gibi isimler yer aldı. 

O, sadece ders veren bir müderris değil; ahlakıyla örnek olan bir rehberdi.
Eserleriyle Yaşayan Bir Âlim
Kaleme aldığı eserler, medrese geleneğinin yazılı mirası olarak dikkat çekmektedir:

İrşâdu’l-Mu’minîn ve İkâzu’l-Gâfilîn
Kitâbu’l-Ferâiz
Mebhasu’l-Hayz alâ Mezhebi’ş-Şâfiiyye ve’l-Hanefiyye
Kitâbu’l-Akâid
Nakşibendî büyüklerini anlatan Kürtçe kaside
Bu eserler, fıkıh ve akaid alanında klasik medrese çizgisini sürdürdüğünü göstermektedir.

Aile Hayatı ve Mütevazı Duruşu

Hacı Raheli ailesinden Hacı Emine Hanım ile evlenen Toprak’ın biri erkek olmak üzere sekiz çocuğu oldu. Ömrünü sade bir hayat sürerek, gösterişten uzak bir şekilde ilme ve hizmete adadı.

Vefatı ve Kabri
5 Aralık 2006 tarihinde Menzil’de vefat eden Molla İbrahim Toprak’ın cenaze namazını Abdülbâkî el-Hüseynî kıldırdı.

Kabri, Menzil’deki Merkad’ın gül bahçesinde, sevdiği seyyidlerin yanında yer almaktadır.

Şeyhinden önce vefat eden Toprak, geride halife bırakmamış; ancak yetiştirdiği talebeler ve kaleme aldığı eserlerle manevî mirasını sürdürmüştür.