SEYYİD BİLAL VE BECİRMAN TARİHİ: EHL-İ BEYT SİLSİLESİNDEN ANADOLU’YA UZANAN BİR MANEVİ MİRAS

Anadolu’nun inanç haritasında müstesna bir yere sahip olan Becirman (Vergili) Köyü, yalnızca bir yerleşim alanı değil; Ehl-i Beyt silsilesinin tarihsel sürekliliğini bugüne taşıyan köklü bir manevî merkezdir.

 Bu merkezin kalbinde ise, Hz. Peygamber’in (sav) torunu Hz. Hüseyin’in (ra) soyundan gelen Seyyid Bilal Hazretleri yer almaktadır.

BAĞDAT’TAN ANADOLU’YA: 1154 HİCRETİ

Tarihî kayıtlara, kitabelere ve sözlü rivayetlere göre Seyyid Bilal Hazretleri, 12. yüzyılda Bağdat’ta yaşanan siyasî ve toplumsal karışıklıklar üzerine 1154 yılında ailesiyle birlikte Anadolu’ya hicret etmiştir. 

Bu göç güzergâhı; Bağdat – Musul – Cizre – Hasankeyf – Becirman hattı üzerinden şekillenmiştir.

Becirman, o dönemde Hasankeyf Sancağı’na bağlı bir yerleşim olup, Selçuklu idaresi altındadır.

 Rivayetlere göre Arbaye Beyliği topraklarında mola veren Seyyid Bilal Hazretleri, burada yaşanan sembolik bir hadise (tavşanın kendisine sığınması ve av köpeğinin durması) üzerine bölge beyinin dikkatini çekmiş; bunun üzerine kendisine toprak bağışlanmış ve vergiden muaf tutulmuştur.

 Bu muafiyet sebebiyle köy, halk arasında “vergisiz yer” anlamına gelen “Becirman” adıyla anılmaya başlanmıştır.

SEYYİD BİLAL TÜRBESİ VE KİTABE BİLGİLERİ

Becirman’da bulunan ve günümüze kadar çeşitli dönemlerde restore edilen Seyyid Bilal Türbesi, hem tarihî hem de inanç turizmi açısından büyük önem taşımaktadır. Türbe kitabesinde Seyyid Bilal Hazretleri’nin:
Doğumu: 1132
Vefatı: 1212
olarak kayıtlıdır.

Türbe çevresinde bulunan mağaralar, hanlar ve değirmenler; Becirman’ın sadece dinî değil, aynı zamanda tarihî bir yaşam alanı olduğunu göstermektedir.

YEDİ KOLLU NESİL: BECİRMAN SEYYİDLERİ

Yazılı kaynaklar ve aile şecerelerine göre Seyyid Bilal Hazretleri’nin yedi erkek evladı bulunmaktadır. 

Bu evlatlar üzerinden Becirman Seyyidleri yedi ana kola ayrılmıştır: Ali, Nasır, Mirza, Murad, Haşim, Kılıç (Kıça) ve İsmail.

Bu kollar, zamanla Baykan, Kozluk, Gercüş, Beşiri, Veysel Karani, Tuzlagözü (Melefe), Bitlis, Diyarbakır, Batman, İstanbul ve Menzil başta olmak üzere Anadolu’nun birçok bölgesine yayılmıştır.

MELEFAN (TUZLAGÖZÜ) SEYYİDLERİ VE SEYYİD ALİ ES-SÂNİ

Paylaşılan belgeler ve yerel tarih kaynaklarına göre:
Melefan (Tuzlagözü) Seyyidleri, Becirman Seyyidleri içinden Seyyid Ali es-Sânî Hazretleri koluna mensuptur.
Seyyid Ali es-Sânî Hazretleri’nin oğulları Seyyid Halef ve Seyyid Ömer, Kozluk Gölemasiye’den Melefe’ye yerleşmiştir.

Bu silsile, Seyyid Bilal → Seyyid İsmail → Seyyid Halef hattı üzerinden devam etmektedir.

Bu bağlamda Melefan Seyyidleri; Becirman Seyyidleri’nin doğal ve tarihsel bir uzantısıdır.

MENZİL VE BİLVANİS BAĞLANTISI 

2018 yılında yapılan ve akademik kimliğiyle tanınan isimlerce paylaşılan değerlendirmelerde;
Menzil’deki Bilvanis Şeyh ailesinin, Becirman’daki Seyyid İsmail koluna mensup olduğu açıkça ifade edilmektedir. 

Bu tespit, paylaşılan arşiv belgeleri ve aile şecereleriyle de örtüşmektedir.

OSMANLI’DA SEYYİDLİK VE NAKİBÜ’L-EŞRAF

Osmanlı Devleti’nde Seyyid ve Şeriflerin kayıtları Nakibü’l-Eşraf kurumu tarafından tutulmuş; bu ailelere maaş bağlanmış, vergi muafiyeti tanınmıştır. 

Seyyid Bilal Hazretleri ve neslinin şecerelerinin de Osmanlı arşivlerinde yer aldığı bilinmektedir.

İMAN, SULH VE ARABULUCULUK GELENEĞİ

Seyyid Bilal Hazretleri, yalnızca bir yerleşim kurucusu değil; aynı zamanda bölgesel sulhun, adaletin ve arabuluculuğun sembol ismi olarak anılmıştır.

 Nesli de hiçbir aşirete mensup olmadan, bulundukları bölgelerde hakemlik ve barıştırıcı rol üstlenmiştir.

SEYYİD BİLAL ANMA ETKİNLİKLERİ

Yüzyıllardır süregelen gelenekle her yıl Eylül ayının ikinci Perşembe günü, Becirman’da Seyyid Bilal Hazretleri’ni anma etkinlikleri düzenlenmektedir.

 Türkiye’nin dört bir yanından on binlerce insanın katıldığı bu buluşmalar, bölgenin inanç turizmi açısından önemini ortaya koymaktadır.

1999 yılında kurulan Seyyid Bilal ve Becirmanlılar Vakfı, türbenin bakımı, çevre düzenlemesi, altyapı ve konuk evi hizmetleriyle bu mirası yaşatmaktadır.

SONUÇ: TARİHİ GERÇEKLİK VE ORTAK MİRAS

Tüm yazılı belgeler, kitabeler, akademik değerlendirmeler ve sözlü tarih anlatımları birlikte değerlendirildiğinde;
Becirman, Melefan (Tuzlagözü), Bilvanis ve Menzil hattı, aynı Seyyid Bilal silsilesinin farklı coğrafyalardaki devamıdır.

Bu tarih; bir üstünlük iddiasının değil, Ehl-i Beyt’e duyulan saygının, manevî mirasın ve ortak kökün ifadesidir.