Eğitimden sağlığa, güvenlikten istihdama kadar birçok başlıkta yapılan değerlendirmede özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki bazı illerin listenin son sıralarında yer aldığı görüldü.

Listede Siirt’in de yer alması dikkat çekerken, uzmanlar mevcut verilerin şehirlerin potansiyelini değil mevcut göstergelerini yansıttığını vurguluyor.

İşte puan puan Türkiye’de yaşamak için en düşük endeks puanına sahip iller:

10- Van

Genel Endeks Puanı: 35,51

Doğu Anadolu’nun en büyük şehirlerinden biri olan Van, doğal güzellikleri ve tarihi mirasıyla öne çıkmasına rağmen; ekonomik göstergeler, istihdam oranları ve bazı sosyal hizmet başlıklarında düşük puan aldı. Özellikle gelir seviyesi ve altyapı kriterlerinde aldığı puan, genel endeks ortalamasını aşağı çekti.

9- Yozgat

Genel Endeks Puanı: 34,28

İç Anadolu Bölgesi’nde yer alan Yozgat, sakin yaşam temposuna rağmen ekonomik çeşitlilik ve sosyal imkânlar açısından düşük puan aldı. Nüfus hareketliliğinin sınırlı olması ve iş olanaklarının dar olması, endekste alt sıralarda yer almasına neden oldu. 

8- Ardahan

Genel Endeks Puanı: 33,96

Türkiye’nin en az nüfuslu illerinden biri olan Ardahan, özellikle ekonomik gelişmişlik ve sosyal altyapı kriterlerinde düşük puan aldı. Sert iklim koşulları ve sınırlı yatırım hacmi de endeks değerlendirmesinde etkili oldu.

7- Iğdır

Genel Endeks Puanı: 33,86

Doğu Anadolu’nun sınır illerinden Iğdır, özellikle ekonomik çeşitlilik ve sosyal imkânlar açısından düşük puan aldı. Tarım potansiyeline rağmen sanayi ve hizmet sektöründeki sınırlı gelişim endeks ortalamasını aşağı çekti.

6- Ağrı

Genel Endeks Puanı: 32,44

Ağrı, doğal ve tarihi değerlerine rağmen eğitim, sağlık ve istihdam kriterlerinde düşük puan aldı. Göç oranlarının yüksekliği ve ekonomik göstergelerdeki zayıflık listenin alt sıralarında yer almasına neden oldu. 

5- Bitlis

Genel Endeks Puanı: 31,85

Tarihi dokusu ve doğal güzellikleriyle öne çıkan Bitlis, özellikle gelir düzeyi, altyapı ve yatırım hacmi kriterlerinde düşük puan aldı. Sert iklim koşulları ve ekonomik hareketliliğin sınırlı olması değerlendirmeye yansıdı. 

4- Siirt

 Siirt de endekste alt sıralarda yer alan iller arasında gösterildi. Tarım ve hayvancılık potansiyeline rağmen sanayi yatırımlarının sınırlı olması, genç nüfus işsizliği ve sosyal imkânların yetersizliği genel puanı etkileyen başlıklar arasında yer aldı. Uzmanlar, kamu ve özel sektör yatırımlarının artmasıyla bu tablonun değişebileceğini ifade ediyor. 

3- Hakkâri

Genel Endeks Puanı: 30,94

Coğrafi şartların zorluğu ve ekonomik faaliyetlerin sınırlı oluşu Hakkâri’nin puanını aşağı çeken unsurlar arasında yer aldı. Eğitim ve sağlık altyapısındaki eksiklikler de değerlendirmede etkili oldu.

2- Şırnak

Genel Endeks Puanı: 30,45 

Şırnak, güvenlik algısı, ekonomik göstergeler ve sosyal imkânlar açısından düşük puan aldı. Sınır ticareti potansiyeline rağmen istihdam oranlarının yetersizliği endekse yansıdı.

1- Muş

Genel Endeks Puanı: 29,71

Listenin son sırasında yer alan Muş, özellikle ekonomik gelişmişlik, altyapı ve sosyal hizmet kriterlerinde en düşük puanı aldı. Tarıma dayalı ekonomi ve sınırlı sanayi yatırımları endeks sonucunu etkileyen temel faktörler arasında gösterildi.

Değerlendirme Nasıl Yapıldı?

Yaşanabilirlik endeksinde;

Eğitim hizmetlerinin kalitesi

Sağlık altyapısı

Güvenlik verileri

Gelir düzeyi ve istihdam

Sosyal ve kültürel imkânlar

Ulaşım ve şehir planlaması

gibi toplam 94 ayrı başlık dikkate alındı.

Uzmanlar, bu tür endekslerin şehirlerin potansiyelini değil mevcut göstergelerini yansıttığını vurgularken; yerel kalkınma projeleri, kamu yatırımları ve özel sektör hamleleriyle sıralamaların zamanla değişebileceğini belirtiyor.