Siirt: Tarihî Yapıları, Türbeleri ve Kutsal Mekânlarıyla Bir Medeniyet Coğrafyası

Mezopotamya ile Anadolu’nun birleştiği noktada yer alan Siirt, il merkezi, ilçeleri, beldeleri ve köyleriyle birlikte binlerce yıllık tarihî ve manevî mirası günümüze taşıyan nadir şehirlerden biridir.

Bu miras; camiler, türbeler, kaleler, medreseler, kiliseler, ören yerleri ve kutsal mekânlarla isim isim hâlâ yaşamaktadır.

SİİRT İL MERKEZİ | TARİH VE MANEVİYATIN KALBİ
Tarihî Camiler
Siirt Ulu Camii
Hacı Fethi Serin Camii
Şeyh Abdülkerim Camii
Şeyh Salih Camii
Şeyh Musa Camii
Alaaddin Camii

Türbeler ve Manevî Mekânlar
Şeyh Abdülkerim Türbesi
Şeyh Salih Türbesi
Şeyh Musa Türbesi
Seyyid Bilal Türbesi
Seyyid Ali Türbesi

Kilise ve Manastır Kalıntıları
Hadervis (Haderwesh) Kilisesi
Mir Yakup Manastırı
Mor Yakup Kilisesi (kalıntı)

Doğal ve Kültürel Alanlar
Botan Vadisi
Rasıl Hacar Kayalıkları
Siirt Kalesi (tarihî yerleşim alanı)

Tillo | İlim ve Tasavvufun Merkezi
Türbeler ve Kutsal Mekânlar
İsmail Fakirullah Hazretleri Türbesi
İbrahim Hakkı Hazretleri Türbesi
Sultan Memduh Hazretleri Türbesi
Şeyh Muhammed el-Haznî Makamı
Manevî ve İlmi Yapılar
Tillo Medreseleri
Güneş Hadisesi Alanı
Kal’et-ül Üstad (Tefekkür Tepesi)
Dua Tepesi

Baykan | İnanç Turizmi Merkezi
Veyselkarani Beldesi
Veysel Karani Hazretleri Türbesi
Şeyh Osman Türbesi
Şeyh Halid Türbesi

Tarihî Yapılar
Çarpıra (Dört Ulular) Köprüsü
Derzin (Adakale) Kalesi
Köy ve Ziyaret Alanları
Zokamir Seyyidleri Yerleşimleri

Kasrik ve çevre ziyaret yerleri
Kurtalan | Antik Yerleşimler ve Ören Yerleri
Tarihî Alanlar
Erzen Ören Yeri
Çattepe Höyüğü (Tel Fafan)
Bozhöyük Yerleşimi
Gökdoğan Yerleşimi
Dini Yapılar
Ulu Camii (Kurtalan)
Tarihî Kurtalan Camileri

Eruh | Medrese ve Kale Geleneği
Camiler ve Medreseler
Mir Nasır Medresesi
Çayırlı (Nihvan) Camii
Eruh Ulu Camii
Tarihî Yapılar
Eruh Kalesi
Eski Eruh Yerleşimi

Şirvan | Kaleler ve El Sanatları
Kaleler
İrun Kalesi
Küfre (Şirvan) Kalesi
Satvan Kalesi
Kormas Kalesi
Bünyan Kalesi
Kültürel Değerler
Şirvan Halısı
Tarihî Şirvan Yerleşimleri

Pervari | Yaylalar ve Doğal Kültür
Doğal Alanlar
Herekol Dağı
Pervari Yaylaları
Zarova Yaylası
Kültürel Değerler
Pervari Balı
Geleneksel Yayla Yerleşimleri

BELDELER VE KÖYLER
Siirt’e bağlı beldeler ve köylerde:
Seyyid aile türbeleri
Köy camileri
Ziyaret tepeleri
Tarihî mezarlıklar bulunmakta; bu alanlar Siirt merkezli manevî yapının en güçlü tamamlayıcılarıdır.

SONUÇ
Siirt;
📍 İl merkezi
📍 İlçeleri
📍 Beldeleri
📍 Köyleri
ile birlikte isimleriyle yaşayan, mekânlarıyla ayakta duran, maneviyatı hiç kopmamış bir medeniyet şehridir.