Siirt’in Manevî Mimarı: Muhammed Hazîn ve Bereketli Bir Ömür

Siirt’in manevî tarihine iz bırakan büyük velîlerden Muhammed Hazîn, Anadolu irfan geleneğinin mütevazı fakat derin şahsiyetlerinden biri olarak hafızalarda yerini koruyor. 

Doğum tarihi ve doğum yeri kesin olarak bilinmemekle birlikte, küçük yaşlardan itibaren ilim yoluna adım attığı ve tasavvuf terbiyesiyle yetiştiği rivayet ediliyor

İlim Yolculuğu: Hakkâri’den Irak’a Uzanan Bir Arayış

Muhammed Hazîn’in ilim tahsili için dönemin büyük mürşidlerinden Seyyid Tâhâ-i Hakkârî hazretlerine gittiği aktarılır.

 Ancak burada aldığı cevap, onun kader yolculuğunu başka bir coğrafyaya yönlendirdi. Seyyid Tâhâ’nın, “Senin işin Osman-ı Tavîlî’nin elindedir” 

buyruğu üzerine Irak’a giden Hazîn, Şeyh Osman Tavîlî’nin sohbet halkasına katıldı. 

Uzun süren manevî terbiyenin ardından icazet alarak memleketi Siirt’e döndü.

Ulu Cami’de Başlayan İrşad Hizmeti

Siirt’e dönüşünün ardından Ulu Cami’de vaaz ve nasihatlere başlayan Muhammed Hazîn, ömrünü Ehl-i sünnet vel-cemâat yolunu anlatmaya adadı.

 Sohbetleri, sadece ilmi değil; aynı zamanda gönülleri ihya eden bir bereket kaynağı olarak anlatılır. 

Çok sayıda talebe yetiştirdiği, bölge halkının manevi rehberi olduğu bilinir.

Kuraklık Günlerinde Yaşanan Hadise

Siirt ve çevresinde uzun süre yağmur yağmadığı, derelerin kuruduğu bir dönemde yaşanan olay ise halk arasında hâlâ anlatılır. 

Talebelerine “Kalkın, değirmene gidelim” demesi üzerine, su olmadığı için değirmenlerin çalışmadığı hatırlatılır. 

Ancak Hazîn, ısrarla değirmene gidilmesini ister.

Değirmen temizlenir, dolap tamir edilir. O sırada gökyüzü bulutlanır ve kısa süre sonra şiddetli bir yağmur başlar. 

Dere coşar, değirmen çalışır ve buğday öğütülür. İş tamamlanınca yağmur diner. 

Bu hadise, halk arasında onun duasının ve teslimiyetinin bir nişanesi olarak anlatılagelmiştir.

Vefat Anı ve “Garip Kuşlar”

Hicrî 1308 (Miladî 1890) yılında rahatsızlanan Muhammed Hazîn, vefatına yakın talebelerinden müezzin Yûsuf Efendi’ye Kur’ân-ı Kerîm okutmuş, ardından şu anlamlı sözleri dile getirmiştir:

“Allahü teâlânın kullarından bâzıları öldüklerinde, gökler kendilerine doğru yükselen amellerin son bulması sebebiyle ağlarlar. 

Yerler de üzerlerinde yapılan iyi amellerin kesilmesinden dolayı ağlar. 

Melekler garip kuşlar şeklinde gelip cenaze ile birlikte giderler. Sübhânallah, velîlerin ruhları ne kadar hızlıdır!”

Cenazesi evden çıkarıldığında hafif bir yağmurun başladığı ve gökyüzünde kalabalık halde “garip kuşların” uçtuğu rivayet edilir.

 Bu anlatım, bölge halkının hafızasında derin bir manevî hatıra olarak yaşamaktadır.

Türbesinin Yeri ve Tarihî İşaret

Muhammed Hazîn, vefatından önce defnedileceği yeri işaret ederek, Siirt’te Firsaf Köyü’nü göstermiştir.

 Rivayete göre, “Hâlid bin Velîd muhârebe sırasında çadırını buraya kurmuştur” demiştir.

 Nitekim cenazesi gösterdiği yere defnedilmiş, bir yıl sonra üzerine türbe inşa edilmiştir.

Türbe inşası sırasında yapılan kazıda, toprak altından birkaç ok ve kıvırcık saçlı bir şehidin çıktığı anlatılır. 

Bu olay, bölgenin tarihî ve manevî derinliğine dair dikkat çekici bir detay olarak aktarılmaktadır.

Siirt’in Manevî Hafızasında Yaşayan Bir İsim

Bugün Firsaf’taki türbesi, ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor.

 Muhammed Hazîn’in adı, sadece bir velî olarak değil; kuraklıkta umut, ilimde rehber, ahlâkta örnek bir şahsiyet olarak Siirt’in manevi hafızasında yaşamaktadır.

Siirt’in irfan geleneği, Botan Vadisi’nden köy mescitlerine kadar uzanan bir hikâyedir. Muhammed Hazîn de bu hikâyenin sessiz fakat derin kahramanlarından biri olarak tarihteki yerini almıştır.