SİİRT’TE KEÇİ TİFTİĞİNDEN DOĞAN BİR SANAT: BİR DÖNEMİN EKONOMİK VE KÜLTÜREL GÜCÜ

Siirt’in köklü geçmişinde, keçi tiftiğinden mamul ürünler sadece birer eşya değil; bir şehrin emeğini, sanatını ve ticaret zekâsını temsil eden değerlerdi.

 Özellikle tiftik keçisinden elde edilen doğal lif, Siirt’te ustaların elinde adeta sanata dönüşür; battaniyeden seccadeye, heybeye kadar geniş bir ürün yelpazesi ortaya çıkardı.

Bir dönem Siirt’te sırf bu ürünler için açılmış dükkânlar vardı. 

Şehir merkezinde ve ilçelerde, keçi tiftiği işleyen ustalar hem üretici hem sanatkâr hem de tüccar kimliğiyle faaliyet gösterirdi. 

Bu iş kolu, yalnızca bireysel kazanç değil; toplumsal bir üretim zinciri oluşturmuştu.

GENİŞ ÜRÜN YELPAZESİ

Keçi tiftiğinden üretilen başlıca ürünler şunlardı:
Battaniye
Seccade
Heybe
Bere
Manto
Yelek
Çorap
Etek
Çeşitli aksesuarlar
Özellikle Siirt battaniyesi, hem dayanıklılığı hem de sıcak tutma özelliğiyle ün kazanmıştı.

 Doğal yapısı sayesinde sağlık açısından da tercih edilen bu ürünler, yıllarca kullanılır; nesilden nesile aktarılırdı.

ÜRETİMDEN İHRACATA UZANAN BİR AKIŞ

Siirt’te keçi tiftiği sektörü yalnızca yerel pazara hitap etmiyordu. 

Ham madde temininden iplik yapımına, dokumadan pazarlamaya kadar sistemli bir üretim zinciri vardı.

Köylerde keçi yetiştiriciliği yapılır, tiftik elde edilirdi.
Ustalar ipliği işler, tezgâhlarda dokuma yapılırdı.
Ürünler şehirdeki dükkânlarda satışa sunulurdu.
Toptancılar aracılığıyla diğer illere gönderilir, hatta yurtdışına ihraç edilirdi.

Bu geniş yelpazede; üretici, sanatkâr, ham satıcı, pazarlamacı ve ihracatçı aynı ekonomik döngü içinde yer alırdı. 

Siirt ekonomisinin canlı olduğu dönemlerde bu sektör önemli bir istihdam alanı oluşturmuştu.

KÜLTÜREL MİRAS VE KİMLİK

Keçi tiftiği ürünleri yalnızca ticari değil; kültürel bir kimlik unsuruydu. Her motif, her desen bir hikâye taşırdı. 

Evlerin başköşesinde yer alan battaniyeler, sandıklarda saklanan seccadeler, düğün çeyizlerinin vazgeçilmez parçalarıydı.

Bugün modern üretim teknikleri ve sanayi ürünleri yaygınlaşsa da, o dönemlerin emeğe dayalı üretim anlayışı hâlâ hafızalarda yerini koruyor. 

Siirt’in doğal zenginliği olan keçi tiftiği, yeniden markalaşma ve kooperatifleşme çalışmalarıyla hak ettiği değere kavuşturulabilir.

GEÇMİŞTEN GELECEĞE ÇAĞRI

Siirt ürünleri, geçmişte olduğu gibi bugün de potansiyel barındırıyor. Geleneksel dokuma sanatının korunması, genç nesillere aktarılması ve modern tasarımla buluşturulması; hem ekonomik kalkınma hem de kültürel sürdürülebilirlik açısından büyük önem taşıyor.

Siirt Ürünleri Tanıtım Derneği Başkanlığı olarak; bu kadim sanatın yeniden canlanması, ustaların desteklenmesi ve Siirt’in marka değerinin artırılması adına atılacak her adımın takipçisi olunmalıdır.

Çünkü bu şehir, emeğin ve sanatın harman olduğu bir geçmişe sahiptir.

Ve o geçmiş, yeniden güçlü bir geleceğe dönüşebilir.