Türkiye genelinde doğum oranlarında yaşanan hızlı gerileme, demografik dengeleri sarsmaya devam ediyor. Son veriler, bu düşüşten Siirt’in de etkilendiğini ortaya koydu. Kentte toplam doğurganlık hızının 1,98’e gerilemesi, nüfusun doğal yollarla kendini yenileyebilmesi için kritik kabul edilen 2,1 eşiğinin altına inildiğini gösteriyor.

Türkiye Genelinde Düşüş Sertleşti

Uzun yıllar nüfus artışını koruyan Türkiye’de tablo tersine dönmüş durumda. 2009 yılında 2,1 seviyesinde bulunan toplam doğurganlık hızı, 2025 itibarıyla 1,36’ya kadar gerileyerek yaklaşık yüzde 35 oranında düşüş gösterdi. Bu gerileme, yalnızca istatistiksel bir değişim değil; sosyal ve ekonomik yapıyı da doğrudan etkileyen bir dönüşüm olarak değerlendiriliyor.

Siirt Kritik Eşiğin Altında

Siirt’te ölçülen 1,98’lik doğurganlık hızı, kentin hâlâ Türkiye ortalamasının üzerinde olmasına rağmen alarm sınırına girdiğine işaret ediyor. Uzmanlara göre bu seviyenin kalıcı hâle gelmesi, orta ve uzun vadede genç nüfusun azalması, yaşlı nüfus oranının artması ve iş gücü yapısında daralma riskini beraberinde getirebilir.

Bölgeler Arasında Dikkat Çeken Fark

Batı ve Karadeniz bölgelerinde doğurganlık hızları 1,2–1,5 bandına kadar düşmüş durumda. Büyükşehirlerde nüfus yenilenme eşiğinden ciddi biçimde uzaklaşılırken, İç Anadolu ve Akdeniz’de bazı iller 1,6–1,9 aralığında kritik sınırda seyrediyor.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri ise hâlen ülke ortalamasının üzerinde yer alsa da, bu bölgelerde de önceki yıllara kıyasla belirgin bir düşüş eğilimi dikkat çekiyor.

Doğum Sayıları Hızla Geriliyor

Türkiye’de yıllık doğum sayısı 2001 yılında yaklaşık 1 milyon 323 bin iken, 2024 itibarıyla 937 bine kadar geriledi. Böylece doğum sayısında yaklaşık yüzde 29’luk bir azalma yaşandı. Bu tablo, demografik yapının geleceğine dair soru işaretlerini artırıyor.

“Varoluşsal Bir Tehdit” Uyarısı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, daha önce yaptığı değerlendirmelerde doğurganlık hızındaki düşüşü “Türkiye açısından varoluşsal bir tehdit” olarak nitelendirmişti. Artan yalnız yaşam tercihleri, evlilik oranlarındaki düşüş ve boşanmalardaki artışın hane başına düşen çocuk sayısını azalttığına dikkat çekilmişti.

Sessiz Ama Derin Bir Dönüşüm

Uzmanlar, doğum oranlarındaki gerilemenin yalnızca bugünü değil, önümüzdeki 20–30 yılın ekonomik ve sosyal yapısını da şekillendireceğini vurguluyor. Siirt özelinde ortaya çıkan bu tablo ise kentin demografik geleceğinin yakından izlenmesi gerektiğini gösteriyor.