Tartışmalı Şecere İddiaları ve Seyyid Ali es-Sânî Hazretleri Üzerinden Gerçekler

Becirman ve Bilvanis Seyyidleri Üzerine Saha Verilerine Dayalı Kapsamlı Değerlendirme

Son yıllarda bazı yayın organlarında ve dijital mecralarda dolaşıma sokulan şecere nüshalarında, Becirman ve Bilvanis Seyyidlerinin soy zincirinin “Seyyid Şerafeddin” isimli bir şahsa bağlandığı görülmektedir. 

Ancak yapılan saha çalışmaları, yerel hafıza kayıtları, aile anlatımları ve kronolojik veriler; bu iddiaların ciddi çelişkiler barındırdığını ortaya koymaktadır.

Bu haber, yerinde yapılan gözlemler, sözlü tarih anlatımları ve mevcut şecere metinlerinin karşılaştırmalı incelemesi esas alınarak hazırlanmıştır.

“Seyyid Şerafeddin” Bir İsim mi, Yoksa Sonradan Üretilmiş Bir Lakap mı?
Tartışmalı şecereleri kaleme alan bazı çevreler, “Seyyid Şerafeddin” ifadesinin bir lakap olduğunu ileri sürmektedir. Ancak İslam tarihi ve klasik nesep geleneği incelendiğinde, lakapların mutlaka asıl isimle birlikte kullanıldığı görülmektedir.

Tarihte bilinen örnekler nettir:
-Ali → Zeynelâbidîn
-Muhammed → Bâkır
-Câfer → Sâdık
Bu çerçevede, asıl ismi zikredilmeksizin yalnızca “Seyyid Şerafeddin” şeklinde bir kullanımın, ilmî ve tarihî bir karşılığı bulunmamaktadır. Bu durum, şecerenin güvenilirliği konusunda ilk ve en ciddi soru işaretini doğurmaktadır.

“Becirman’dan Geldik” Deniliyor Ama Zincir Uyuşmuyor
Şecere iddialarında sıkça “Becirman kökeni” vurgusu yapılmasına rağmen, sunulan soy zincirlerinin Becirman hattıyla örtüşmediği açıkça görülmektedir.

Daha da dikkat çekici olan çelişki ise şudur:
Seyyid Bilal Hazretleri, bazı anlatımlarda Seyyid Ali es-Sânî’nin kardeşi,
Bazı anlatımlarda ise amcaoğlu olarak gösterilmektedir.

Oysa sahadan, aile büyüklerinden ve yerel hafızadan gelen bilgiler nettir:
Seyyid Bilal Hazretleri Becirman’a tek başına gelmiştir.

Becirman Seyyidleri, doğrudan Seyyid Bilal Hazretleri’nin neslinden gelmektedir.
Bu gerçeklik, nesilden nesile aktarılan aile anlatımlarında ortak bir şekilde dile getirilmektedir.

Bilvanis Hattı ve Seyyid Ali es-Sânî Hazretleri Gerçeği
Araştırmalarda göz ardı edilen en önemli hususlardan biri de Seyyid Ali es-Sânî Hazretleri’nin Bilvanis hattındaki rolüdür.
Saha verileri ve sözlü tarih kayıtlarına göre:
Seyyid Ali es-Sânî Hazretleri, Becirman’dan Bilvanis’e gelmiş,
Bilvanis yerleşiminin teşekkül sürecinde etkin rol oynamıştır.

Bu bilgi yalnızca sözlü anlatımlarla sınırlı değildir. Becirman Seyyid Bilal ailesine ait paylaşımlarda da, Becirman’dan Bilvanis’e gidiş ve dağılım süreci açıkça anlatılmaktadır. Bu anlatımlarda Bilvanis Seyyidlerinin, Şeyh Ahmed (Benaziz) öncülüğünde bölgeye yerleştiği ifade edilmektedir.

Tarihsel Uyumsuzluklar: Rakamlar Birbirini Tutmuyor
Tartışmalı şecere metinlerindeki en büyük problemlerden biri de kronolojik tutarsızlıklardır.
Verilen tarihler şu şekildedir:

Seyyid Bilal Hazretleri
Doğum: 1132
Vefat: 1212
Becirman’a geliş: 1154
Şeyh Seyyid Hasan Bağdadi Hazretleri
Doğum: 1333
Vefat: 1390
Bu tarihler dikkate alındığında, bazı şecere metinlerinde yer alan
“Şeyh Seyyid Hasan Bağdadi’nin, Becirman’dan

 Bilvanis’e göç sürecinde Seyyid Bilal Hazretleri’ni ziyaret ettiği” yönündeki anlatımlar kronolojik olarak imkânsızdır.

Bu durum, şecerelerdeki tarihlerin ya tahmini, ya da sonradan yanlış şekilde eklenmiş olduğunu göstermektedir.

Osmanlı Arşivi Yok, Yerinde Araştırma Yok
En dikkat çekici eksiklik ise şudur:
Bu şecere nüshaları Osmanlı arşiv kayıtlarına dayanmamaktadır,

Yerinde saha çalışması yapılmamış,
Ailelerle birebir görüşmeler gerçekleştirilmemiştir.
Aksine, iki ayrı şecere nüshasının kolaycı bir yöntemle birleştirilmesiyle hazırlandığı yönünde güçlü kanaat bulunmaktadır.

Nitekim, Becirman Seyyidlerinden Melefan koluna mensup Seyyid Molla Bahattin adına bir akademisyen tarafından yapılan çalışmada dahi;
Bilvanis Seyyidlerinin Becirman kökenli olduğu tespiti açıkça yer almaktadır.

Sonuç: Eksik, Çelişkili ve Dayanaksız Şecereler
Ortaya çıkan tablo nettir:
Bazı şecereler eksik,
Kronolojik olarak tutarsız,
Yerel hafıza ve aile anlatımlarıyla örtüşmeyen,
Akademik ve arşiv temelli çalışmalardan uzak durumdadır.

Bu nedenle Becirman ve Bilvanis Seyyidlerini konu alan her çalışmanın;
Osmanlı arşivleriyle,
Yerinde saha araştırmalarıyla,
Aile büyüklerinin sözlü tarih anlatımlarıyla desteklenmesi artık bir zorunluluk hâline gelmiştir.

Aksi hâlde, tarihî şahsiyetler ve mübarek zatlar üzerinden yanlış silsileler üretmek, hem ilmî hem de vicdani bir sorumluluk ihlalidir.
Vesselam.